Jak obliczyć długość krokwi dachu dwuspadowego

Planujesz dach dwuspadowy i chcesz sam obliczyć długość krokwi, by uniknąć pomyłek przy cięciu drewna? Rozumiem, jak ważne jest to dla solidnej konstrukcji – pokażę ci wzór Pitagorasa na krokiew dolną, prosty przelicznik przez kąt nachylenia oraz tabelę mnożników, które ułatwią wyliczenia na podstawie szerokości budynku. Te metody opierają się na geometrii trójkąta prostokątnego, dając precyzyjne wyniki bez kalkulatorów online.

• Wzór Pitagorasa na krokiew dolną
• Długość krokwi górnej z korektą
• Obliczenia przez kąt nachylenia α
• Uwzględnienie zwisu okapowego
• Pomiar rozpiętości dachu
• Tabela przeliczników dla kątów
• Krokiew w dachu z poddaszem
• Pytania i odpowiedzi

Wzór Pitagorasa na krokiew dolną

Dach dwuspadowy tworzy dwa trójkąty prostokątne po bokach budynku. Długość krokwi dolnej to przeciwprostokątna: L = √[(rozpiętość / 2)² + h²]. Rozpiętość to szerokość między ścianami nośnymi, h – wysokość od murłaty do kalenicy. Zmierz te parametry taśmą, by uniknąć błędów. Przykładowo, przy rozpiętości 8 m i h=2 m, L=√[4² + 2²]=√20=4,47 m.

Ten wzór zakłada prosty kąt bez zwisów – zawsze dodaj je osobno. Użyj kalkulatora naukowego dla pierwiastka. Drewno krokwii musi być suche, by nie zmieniło wymiarów. Sprawdź stateczność rozstawem 80-90 cm.

W praktyce z forum budowlanym, ten schemat potwierdza się na modelach. Unikniesz strat materiału dzięki wstępnym szkicom.

Długość krokwi górnej z korektą

Krokiew górna jest krótsza, bo styka się z dolną przy krokwi i łatą. Odejmij połowę grubości krokwi dolnej plus łatę – zazwyczaj 10-15 cm. Jeśli krokiew dolna ma 5x15 cm, korekta to ok. 12 cm. Mierz od kalenicy do styku. To zapewnia szczelność dachu.

Przykład: krokiew dolna 4,5 m, korekta 12 cm – górna 4,38 m. Użyj ołówka i kątownika do oznaczeń. Grubość wpływa na nośność, nie na długość bazową.

W dachach stromszych korekta rośnie nieznacznie. Zawsze tnij z zapasem 2 cm na obróbkę.

Obliczenia przez kąt nachylenia α

Jeśli znasz kąt α nachylenia, uprość: L = (rozpiętość / 2) / cos(α). Cosinus bierze się z tablic trygonometrycznych. Dla α=30°, cos=0,866, więc mnożnik 1,155. Przy 8 m rozpiętości: 4 / 0,866 ≈ 4,62 m. To szybsze niż Pitagoras bez h.

Kąt mierzysz inklinometrem na modelu. Typowe α: 30-45° dla dwuspadowego. Unikaj ekstremów bez wzmocnień.

Alternatywa: L = h / sin(α), jeśli h znane. Łączy się z wysokością ścianki kolankowej.

Uwzględnienie zwisu okapowego

Zwis okapowy 50-100 cm chroni elewację. Dodaj go do podstawy trójkąta: nowa podstawa = (rozpiętość/2) + zwis. Potem Pitagoras lub cos(α). Przy 70 cm zwisu i 4 m podstawy: 4,7 m baza. L rośnie o kilka cm.

Reguła: zwis = 1/10 rozpiętości. Dostosuj do wiatru lokalnego. Blacha na zwisie wymaga desek obróbkowych.

• Zmierz od krawędzi muru.
• Dodaj pionowo h.
• Oblicz L.

Pomiar rozpiętości dachu

Rozpiętość to odległość między zewnętrznymi krawędziami ścian nośnych. Pomijaj grubość muru – mierzyć na poziomie murłaty. Użyj niwelatora dla poziomu. Przy 10 m szerokości budynku: rozpiętość ok. 9,8 m bez okapników.

Błędy pomiaru mnożą się w L o 1,5 raza. Sprawdź dwukrotnie z asystentem. Wklęsłości terenu koryguj wizualnie.

Tabela przeliczników dla kątów

Użyj mnożnika: L = (rozpiętość/2) * przelicznik.

Tabela dla nachyleń 20-45°. Kopiuj do notesu. Weryfikuj z Pitagorasem.

Krokiew w dachu z poddaszem

W poddaszem użytkowym krokwie dzielą się na górne i dolne. Górne od połysku do kalenicy – oblicz osobno z nową h. Dolne do murłaty z połyskiem. Wysokość połysku dodaje do rozpiętości efektywnej.

Przykład: ścianka kolankowa 1 m, h=1,5 m – baza dolna (rozpiętość/2 - 0,5 m). Górna: √[(0,5 m)² + 1,5²]. Użyj słupków wzmacniających.

Projektuj z normami nośności. Symuluj w apce mobilnej przed zakupem.

Pytania i odpowiedzi

• Jak obliczyć długość krokwi dolnych w dachu dwuspadowym? Długość krokwi dolnych oblicza się za pomocą wzoru Pitagorasa: L = √[(rozpiętość dachu / 2)² + h²], gdzie h to wysokość od murłaty do kalenicy. Rozpiętość mierzy się między zewnętrznymi krawędziami ścian nośnych, pomijając grubość muru.

• Jak wykorzystać kąt nachylenia do wyliczenia długości krokwi? Wzór z kątem nachylenia α upraszcza obliczenia: L = (rozpiętość / 2) / cos(α). Dla typowych kątów 30-45° długość krokwi wynosi około 110-140% połowy rozpiętości. Użyj tabel przeliczników dla szybkiej weryfikacji.

• Czy długość krokwi górnych różni się od dolnych? Tak, krokwie górne są krótsze o połowę grubości krokwi dolnych i łatwy, co koryguje się odejmując około 10-15 cm. W dachach z poddaszem użytkowym projektuj je osobno z uwzględnieniem połysku.

• Jak uwzględnić zwis okapowy w obliczeniach? Dodaj zwis okapowy (np. 50-100 cm) do podstawy trójkąta prostokątnego przed obliczeniem. Grubość krokwi (np. 5x15 cm) i rozstaw (ok. 90 cm) nie wpływają na długość podstawową, ale na stateczność – zawsze sprawdzaj ręcznie lub aplikacjami.